Dathlu Hedd Wyn

Hedd-Wyn“Mam, gawn ni stori Hedd Wyn?” Wrth deithio lawr o Benmynydd, Môn i Sir Gâr yn  ystod saithdegau’r ganrif ddwethaf , erbyn cyrraedd Trawsfynydd mi roedd hi’n amser stopio wrth y cerflun yng nghanol y pentref  a chael picnic. Eistedd yn syllu ar y cerflun o Hedd Wyn a chael clywed y stori.

Dw i’n cofio gwirioni ar y stori rhyfel a dychmygu mai fi oedd Hedd Wyn, ond yn  fy nychymyg, i roedd Hedd Wyn yn cyrraedd Pilckem Ridge ac yn dychwelyd adref yn arwr i dderbyn ei gadair yn Eisteddfod Genedlaethol Penbedw.

Yn ôl i’r car ac yn ein blaenau yr aethom ni bob tro, ac aros yn ei unfan oedd y cerflun, ond fe arhosodd tamaid bach ohono yn nychymyg y plentyn.

Erbyn Haf 1991, mae’r ffyrdd heibio Trawsfynydd wedi gwella tipyn ac mae’r plentyn hwnnw o’r saithdegau’n cael gwireddu breuddwyd wrth gael esgus bod yn Hedd Wyn.

Mae’r croeso’n gynnes yn  Yr Ysgwrn ac yn Traws, a’r cast a’r criw i gyd yn cydweithio am oriau hir. Pawb yn ymwybodol o’r cyfrifoldeb i drosglwyddo stori un o arwyr y Cymry, a’r anrhydedd a’r balchder proffesiynol yn ein bugeilio o un olygfa i’r nesaf. Mae’r stori’n dod yn fyw yn y dychymyg unwaith eto a’r cerflun yn cadw golwg ar bopeth wrth i ni ffilmio yn y pentref. Dwi’n cofio oedi i feddwl tybed a oedd o’n wfftio’n hymdrechion ni? Neu yntau oedd o’n dawel, yn fyfyriol a gwylaidd? Tybed.

Haf 2017 – mae Yr Ysgwrn, cartref Hedd Wyn, ar ei newydd wedd ac yn derbyn ymwelwyr. Bu’n gartref i’r teulu yr holl flynyddoedd yma, gan groesawu pawb oedd am ddod yno ar bererindod. Bellach mae’r baton wedi’i basio gan Gerald, nai Hedd Wyn, i ddwylo’r Parc Cenedlaethol; mae stori Hedd Wyn a’r Ysgwrn ei hun yn dal yn allweddol i’n diwylliant a’n treftadaeth.

31ain Gorffennaf, 2017 – Zero Hour. Ganrif union yn ôl, yn yr oriau mân, mi ymlwybrodd y bechgyn drwy’r ffosydd, gan ymwroli wrth baratoi i fynd ‘dros y top’.  Bellach, dwi’n dad i dri o ddynion ifanc ac mae hynny’n miniogi’r dychymyg ac yn lliwio’r emosiwn wrth feddwl am effaith y golled ar y rhai a adawyd ar ôl.

Erthygl gan Huw Garmon

Yr-Ysgwrn

 

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s