Eryri i Ddechreuwyr: Pedwar o Bethau Gwerth eu Gwybod am Eryri

Eryri atmosfferig

Eryri atmosfferig

Os ydych chi’n cynllunio eich ymweliad cyntaf i Eryri, beth allwch chi ei ddisgwyl? Yn yr erthygl hon gallwn gael gwared o rai mythau am yr ardal, ac egluro pam yr ydym yn ymfalchïo mewn gŵr na fu efallai erioed yn bodoli.


Eryri: tir y dreigiau, injans stêm sy’n gallu siarad, bwyta llawer iawn o gennin a gwymon, a glaw diddiwedd… ai dyna’r gwir?

Mae pedwar o bethau y dylech eu gwybod am Eryri cyn ichi ddod draw yma: mae’r haul yn gwenu weithiau, mae pobl ddioglyd yn mwynhau’r lle gymaint â phobl egnïol, mae’r bwyd yn wirioneddol flasus, ac ydym, rydym yn ymddiddori mwy na’r person cyffredin yn y Brenin Arthur.

Byddwch yn barod i gael eich synnu …

Llyn Ogwen

Llyn Ogwen

1. Y tywydd

Nid yw hi bob amser yn bwrw glaw yn Eryri. Ie, efallai ein bod yn cael ychydig mwy na’n siâr yn ystod misoedd yr ‘haf’ tra bydd hi’n chwilboeth yn Llundain ac yn Ne Ddwyrain Lloegr, ond mae ein hafau yn dueddol o fod fymryn yn gynharach yn Eryri. Mae misoedd Mai a Mehefin yn fisoedd da i ddod yma os ydych yn gobeithio cael tywydd mwy heulog. Gellir cael tywydd mwyn annisgwyl hefyd ym mis Medi a Hydref.

Gall tywydd Eryri fod yn eithriadol o gyfnewidiol, nid yn unig o un mis i’r llall ond yn llythrennol o un pentref i’r llall! Ein mynyddoedd sy’n gyfrifol am hynny. Golyga hyn wrth gwrs, os ydych allan yn cerdded – yn enwedig ar dir uchel – bydd angen ichi fod yn barod am unrhyw fath o dywydd. Ond rydym ni wedi hen arfer â hynny erbyn hyn.

Ac er ein bod wrth ein boddau yn cwyno am y tywydd yn y DU, yma yn Eryri rydym yn gwerthfawrogi effaith y tywydd gwlyb ar ein golygfeydd… wel, o ble fyddai’r holl wyrddni ‘na yn dod fel arall?

Labyrinth y Brenin Arthur

Labyrinth y Brenin Arthur

2. Y Brenin Arthur

Mae cysylltiad rhwng pob llyn, mynydd, craig a llwybr yn Eryri rywbeth – waeth pa mor fychan – â’r Brenin Arthur – cymeriad nad oes prawf pendant ei fod wedi bodoli erioed. Ceir ôl carn ceffyl hyd yn oed ym mhen deheuol Eryri, a wnaed yn ôl y chwedl, gan farch Arthur.

Ymddangosodd cleddyf Arthur o sawl llyn a dychwelyd i sawl llyn yn Eryri. Byddech yn cael maddeuant am feddwl fod Merch y Llyn wedi achosi cryn ffwdan i’r dyfodol Frenin druan, petai chi’n credu pob hanesyn lleol am Galedfwlch. A cheir sawl lle sy’n hawlio bod yn safle’r frwydr olaf pan gafodd ei ladd – ac sydd, hefyd, yn honni bod yn Afallon.

Er nad yw’n wir obsesiwn gennym, rydym yn dueddol o gymryd Arthur o ddifrif yn Eryri. Efallai nad ydym yn gallu profi ei fod wedi bodoli – hyd yn hyn, beth bynnag, ond bydd y diwrnod hwnnw yn sicr o ddod – ac er nad yw unrhyw un o’r storïau am ei weithredoedd arwrol a mawrfrydig yn wir mewn gwirionedd. Ond gallwn fwynhau’r hen draddodiad Cymreig o adrodd straeon, ac os ydych eisiau clywed hanesion am Arthur, ewch ar eich union i Labyrinth y Brenin Arthur yng Nghorris i glywed rhagor amdano … wrth deithio drwy ogof danddaearol mewn cwch. Wir i chi!

3. Nid oes raid ichi fod yn egnïol i fwynhau Eryrizipworld-250

Rydych wedi clywed mai Eryri yw prif gyrchfan gweithgareddau awyr agored Prydain Fawr, ond nid yw hynny’n apelio o gwbl atoch chi. Peidiwch â phoeni, rydym yn deall yn union; nid yw pawb ohonoch yn mwynhau padlfyrddio ar-eich-sefyll, arfordira, trampolinau tanddaearol anferth a gwifrau gwib tra chyflym gannoedd o droedfeddi uwchben y ddaear.

Ond mae cymaint mwy i’w wneud yn Eryri na cherdded, dringo, chwaraeon dŵr, golff, pysgota, marchogaeth a’r llu o weithgareddau awyr agored eraill sy’n denu llawer o’n hymwelwyr.

Ceir ugeiniau o atyniadau treftadaeth megis cestyll, bryngaerau, siambrau claddu, eglwysi hynafol, ffynhonnau gwyrthiol, tai hanesyddol ac adfeilion Rhufeinig, os yw hanes yn apelio atoch.

I deuluoedd ceir dwsinau o atyniadau sy’n croesawu plant, fel parciau thema ecogyfeillgar, lleoedd i gyfarfod y tylwyth teg, sleidiau anferth a pharciau peli, ffermydd lle gallwch gyffwrdd yr anifeiliaid, go-cartiau ac wrth gwrs glannau môr sy’n ymestyn am 200 milltir.

I’r rhai diwylliedig yn eich plith ceir digon o amgueddfeydd, orielau a theatrau – heb sôn am sinemâu lle gallwch wylio ffilmiau annibynnol ac adnabyddus yn ogystal â ffilmiau tra phoblogaidd Hollywood.

A pheidiwch ag anghofio am y wledd o siopa sydd yma; ceir lleoedd ffantastig i siopa yn Eryri, pa un ai yw’n well gennych gadwynau stryd fawr neu siopau celf a chrefftau lleol

Caws Eryri

Caws Eryri

4. Mae fwy i’w fwyta na gwymon

Yn Eryri, mae llawer mwy o fwyd na chennin, bara lawr a chaws ar dôst. Anghofiwch am bob ystrydeb a glywsoch am fwyd Cymru’r funud hon – oherwydd mae bwyd Cymru yn ffres, yn lleol ac yn rhagorol!

Mae gennym restr hir o dai bwyta arobryn yn Eryri. Cogyddion sy’n ysu am gael gwneud pethau ychydig yn wahanol, herio’r norm, a darparu bwyd gwefreiddiol na fyddwch yn ei anghofio

Yma ceir y cig oen mwyaf blasus yn y byd. Cimychiaid ffres o’r môr. Llysiau’n syth o’r fferm ar eich plât mewn llai na diwrnod. Jamiau lleol a phicls mor flasus, y byddech yn dweud mai Nain a’u gwnaeth ddeuddydd yn ôl yn ei chegin. Cig eidion du Cymreig, hynod o flasus. Pysgod a ddaliwyd yn y bore ac sydd ar eich bwrdd erbyn amser swper. Cawsiau lleol werth eu gweld. Bridiau prin o afalau, wedi eu tyfu ar ynys yr 20,000 o saint. Byddech yn synnu.

Ac wedyn mae’r diodydd. Wyddoch chi fod gwinllan ardderchog yn Eryri? Neu fod cwrw sy’n cipio gwobrau dirifedi yn cael ei fragu

medd celtaidd

medd celtaidd

ym Mhorthmadog? Byddwch yn dod o hyd i’r rhain a llawer mwy o winoedd, cwrw a gwirodydd a gynhyrchwyd yn lleol yn ein tafarndai a nifer fawr o siopau fferm, siopau delicatessen a marchnadoedd cynnyrch lleol. A phe byddech chi’n digwydd ffansïo mymryn o fara lawr – wel, gallech brynu hwnnw yma hefyd!

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s