Pump o Atyniadau Treftadaeth Ddiwydiannol Eryri

Gwaith Copr Sygun

Gwaith Copr Sygun

Efallai bod tirwedd Eryri yn doreithiog ac yn llawn bywyd gwyllt, ond mae’n rhaid dweud fod dynion hefyd wedi cyfrannu at greu’r hyn a welir. Dyma bum atyniad ardderchog sy’n rhoi pwyslais ar dreftadaeth ddiwydiannol.

Wrth weld tirwedd ffrwythlon a chefn gwlad diddiwedd Eryri lle mae natur ar ei gorau, mae’n hawdd anghofio fod ganddi dreftadaeth ddiwydiannol gyfoethog hefyd. Mae llechi, gwlân, copr ac aur wedi cyfrannu at lunio treftadaeth ddiwydiannol Eryri, ac mewn sawl achos, maent yn dal i wneud hynny.

Os oes gennych ddiddordeb mewn gweld sut y chwaraeodd ddiwydiant ran yn hanes Eryri, mae llawer o atyniadau treftadaeth ddiwydiannol rhagorol yma sy’n werth mynd iddynt. Dyma ychydig o’n ffefrynnau.

Amgueddfa Lechi Cymru

Amgueddfa Lechi Cymru

Amgueddfa Lechi Cymru

Mae Amgueddfa Lechi Cymru, yn Llanberis, yn lle ardderchog i ddysgu am y diwydiant llechi yn Eryri.

Caeodd Chwarel Dinorwig ym 1969, ond os ydych yn mynd draw yno heddiw mae’n union fel petai’r gweithwyr wedi gadael eu gwaith ar ei hanner cyn mynd i gael cinio, ac y byddant yn ôl yn fuan i orffen eu tasg.

Mae ymweliad ag Amgueddfa Lechi Cymru yn hynod o ddiddorol i’r teulu cyfan. Byddwch yn cael cyfle i archwilio cartrefi a gweithdai’r chwarelwyr, ac i ddysgu am eu bywydau a’r caledi oeddynt hwy (a’r diwydiant llechi ei hun) yn ei wynebu. Nid dangos arteffactau yn unig a wneir yn yr amgueddfa hon, mae’n trafod bywydau pobl go iawn.

Cadwch lygad yn agored am y sgyrsiau a’r arddangosiadau hefyd, yn cynnwys hollti llechi, gwaith gof a gwaith coed. Cynhelir digwyddiadau arbennig drwy gydol y flwyddyn, felly cofiwch edrych ar wefan Amgueddfa Lechi Cymru cyn mynd yno, i weld beth sy’n digwydd.

Melin Wlân Trefriw

Mae gan Felin Wlân Trefriw yn Nyffryn Conwy statws pwysig ers blynyddoedd yn yr hyn oedd ar un adeg yn ddiwydiant pwysig iawn yng Nghymru.

Pandy oedd y Felin Wlân yn wreiddiol a ddefnyddiai ddyfroedd cyflym Afon Crafnant i yrru’r olwynion dŵr ac i olchi’r gwlân.

Ar ôl bod yn gweithio am 30 mlynedd, prynwyd y felin ym 1859 gan Thomas Williams – ac mae ei ddisgynyddion yn dal i’w rhedeg hyd heddiw.

Pan fyddwch yn ymweld â’r felin byddwch yn gallu crwydro’r siop a phrynu nwyddau a wnaed ar y safle, ond mae’r sbort go iawn yn cychwyn pan fyddwch yn mynd i’r gweithdai ac yn gweld y peiriannau wrth eu gwaith. Mae yno dyrbinau trydan-dŵr  a gwŷdd Dobcross, ac ar adeg arbennig o’r flwyddyn gallwch weld yr arddangosiadau nyddu a hyd yn oed roi cynnig eich hun ar nyddu ar wŷdd llaw. Mae mynediad yn rhad ac am ddim ond mae oriau agor yn ddibynnol ar y tymor – gweler gwefan Melin Wlân Trefriw i gael rhagor o fanylion.

Ceudyllau Llechi Llechwedd

Ceudyllau Llechi Llechwedd

Ceudyllau Llechi Llechwedd,

Mae Ceudyllau Llechi Llechwedd, ger Blaenau Ffestiniog, yn atyniad rhagorol i’r teulu cyfan. Yma, unwaith eto byddwch yn dysgu am hanes diwydiant llechi Eryri – ond y tro hwn, o safbwynt bachgen deuddeg oed oedd yn gweithio yn Llechwedd yn Oes Fictoria. Ceir dwy daith danddaearol: taith y Chwarel Ddofn,  lle bydd trên yn mynd â chi 500 troedfedd i grombil y ddaear, a thaith y Dramffordd, lle byddwch yn teithio ar drên bach melyn o’r enw Dewi!

Mae’r teithiau tanddaearol yn ffantastig – mae’n nhw’n gyffrous ac yn ddiddorol tu hwnt – ond beth arall sydd i’w wneud yn Llechwedd?

Mae’n werth mynd i weld y gweithdai; gallwch hyd yn oed archebu plât enw llechen i’ch cartref yn y bore cyn cymryd y trên a mynd i’w nôl yn y prynhawn ar ôl y daith. Ceir ardal chwarae i blant a thaith fechan; a cheir siopau rhagorol (yn cynnwys siop felysion Fictoraidd) a chaffi sy’n paratoi bwyd cartref blasus (yn cynnwys saig ‘lobscows’ lleol – stiw cig a llysiau sylweddol).

Gwaith Llechi Inigo Jones

Ie, mwy o lechi! Gwaith Llechi Inigo Jones y tro hwn, ar gyrion Caernarfon. Yr hyn sy’n wirioneddol ardderchog ynglŷn â’r atyniad hwn yw pa mor rhyngweithiol yw popeth. Yn ystod eich ymweliad byddwch yn cael cyfle i roi cynnig ar galigraffi, ac ysgythru darn o lechen a mynd â hi adref gyda chi.

Mae’r teithiau hunandywysedig yn hynod o ddiddorol ac yn hwyl. Ceir cyflwyniad fideo cychwynnol, ac wedyn gallwch grwydro wrth eich pwysau o un gweithdy i’r llall a gweld y peiriannau a’r crefftwyr yn gweithio, a gall plant gymryd rhan mewn cwis ac ennill gwobr wedi ei wneud o lechen.

Mae’r siop yn Inigo Jones yn orlawn o nwyddau llechen i’r cartref ac i’r ardd, yn ogystal ag anrhegion Cymreig a Cheltaidd, llyfrau, cerddoriaeth a llawer mwy. A cheir caffi ar y safle hefyd – ac yno yn ogystal â mwynhau cinio blasus, byddwch yn dysgu am hanes cerddoriaeth Gymreig, ac enw’r caffi, yn addas iawn yw Caffi Roc Cymraeg!

Gwaith Copr Sygun

Mwy o waith cloddio tanddaearol – ond copr ac nid llechen oedd yn cael ei gloddio yma. Yng Ngwaith Copr Sygun, Beddgelert – enillydd Gwobr Tywysog Cymru am dwristiaeth – byddwch yn rhyfeddu at weld gwythiennau disglair o aur, arian a chopr yn rhedeg drwy’r graig.

Mae hwn eto yn atyniad arall lle gallwch grwydro heb dywysydd, a byddwch yn gallu cerdded o amgylch yn archwilio’r hen fwynglawdd yn gwbl ddiogel. Archwiliwch y twneli troellog a’r siambrau eang a gweld stalactidau a stalagmidau, a chael cipolwg ar fywyd mwyngloddiwr copr yn Oes Fictoria.

Yn ôl ar yr wyneb, ceir gweithgareddau ychwanegol yn cynnwys amgueddfa, maes chwarae antur, cerdded llwybrau mynyddig ac ar lan y llyn, ac am dâl ychwanegol gallwch roi cynnig ar ddefnyddio padell i chwilio am aur, peintio crochenwaith a defnyddio datgelydd metelau.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s