Pum Lle Rhagorol i Wylio Adar yn Eryri

pïod y môr

Pïod y môr

Mae gwylio bywyd gwyllt yn Eryri yn llawer o hwyl gan fod cymaint o gynefinoedd a rhywogaethau amrywiol i’w hastudio. Mae gwylio adar yn Eryri yn neilltuol o dda – mae cymaint i’w weld, ac mae adarwyr wrth gwrs yn ‘heidio’ i’r ardal!


Os ydych yn ymddiddori mewn adar – neu unrhyw fywyd gwyllt, o ran hynny – Eryri yw’r lle delfrydol i fynd iddo. Mae’r cynefinoedd prydferth niferus – arfordir, mynyddoedd, coetiroedd a gwrychoedd yn cynnig llawer o gyfleoedd i astudio’r ystod o fywyd gwyllt amrywiol a hynod o ddiddorol ac adar yr ardal.

Ym mhob rhan o Eryri, ble bynnag y byddwch, byddwch yn gweld amrywiaeth ryfeddol o adar. Ar hyd yr arfordir mae’n bleser pur gwylio pïod y môr. Mae bwncathod yn niferus, yn arbennig dros dir ffermio. Gellir clywed tylluanod yn aml yn hwtian ar nosweithiau tawel. Ac mewn gerddi drwy’r ardal gyfan, ceir amrywiaeth ryfeddol o linosiaid, titwod ac adar eraill yr ardd – rhai cyffredin ac anghyffredin – sy’n rhoi pleser i bawb sy’n eu gwylio.

Ond mae rhai lleoedd yn sicr yn well nag eraill i wylio adar – yn arbennig os ydych yn awyddus i gael cipolwg ar rywogaethau penodol megis gweilch y pysgod a brain coesgoch – felly dyma bump o fannau rhagorol i wylio adar yn Eryri.

Prosiect Gweilch y Dyfi

Mae Prosiect Gweilch y Dyfi (DOP) ym Machynlleth yn gwneud gwaith cadwraeth rhagorol gyda gweilch y pysgod. Mae’r prosiect, sy’n cael ei redeg gan Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt Maldwyn, yng Nghors Dyfi, gwarchodfa natur sy’n llawn bywyd gwyllt drwy gydol y flwyddyn.

Bydd y gweilch yno fel arfer rhwng mis Ebrill a mis Medi, ac yn 2011 buont yn bridio yn y warchodfa am y tro cyntaf. Mae’r adar anhygoel hyn yn hynod o fedrus wrth ddal y pysgod, y byddant yn eu cludo’n ôl wedyn i’w nythod i rannu â’u cywion.

Prosiect Gwelich y Dyfi

Prosiect Gweilch y Dyfi

Gyda thros 12,000 o gefnogwyr, mae tudalen Facebook y prosiect yn un o oreuon y safle rhwydweithio cymdeithasol; mae’n cael ei redeg yn feistrolgar – fel gwefan y prosiect – ac mae’n hynod o ddiddorol, gyda digon yn digwydd bob dydd. Mae gan y dudalen gymuned gref o gefnogwyr, sy’n ymuno â phob un digwyddiad (megis diflaniad cyw bach ifanc, Cerist yn ddiweddar. Ymunodd cefnogwyr i chwilio amdano a dod o hyd iddo’n fyw ac yn iach a chafodd ei roi yn ôl yn y nyth, fwy na 50 awr ar ôl diflannu).

Yn ogystal â gweilch y pysgod mae digon o fywyd gwyllt arall i’w weld yn y warchodfa, yn cynnwys madfallod, troellwyr mawr, ceiliogod y rhedyn a hyd yn oed pathewod a dyfrgwn os ydych yn lwcus.

Os na allwch ddod draw i DOP, gallwch wylio’r adar ar eu nythod diolch i ffrydio byw manylder uwch ar wefan Prosiect Gweilch y Dyfi. Ond dylid eich rhybuddio y gallech fod yn gaeth i’r sgrîn – peidiwch â dechrau gwylio os oes gennych bethau eraill y dylech chi fod yn eu gwneud, oherwydd bydd yn anodd iawn gadael y ffilmio byw!

Prosiect Gweilch y Pysgod Glaslyn

Fel DOP, pwrpas Prosiect Gweilch y Pysgod Glaslyn yw amddiffyn ac arsylwi gweilch y pysgod yn yr ardal. Mae Prosiect Gweilch Glaslyn ym Mhont Croesor, ger Porthmadog, ac mae’n rhan o ‘Aren’t Welsh Birds Brilliant!’ – partneriaeth rhwng RSPB Cymru, Comisiwn Coedwigaeth Cymru a Chyngor Cefn Gwlad Cymru.

Yn y guddfan fawr ym Mhrosiect Gweilch y Pysgod Glaslyn ceir tri monitor plasma sgrîn lydan fel y gallwch wylio’r nythod. Hefyd ceir helfeydd trysor i blant, ardal bicnic gyda byrddau a digon o fywyd gwyllt arall i’w wylio – yn cynnwys dros gant o elyrch y Gogledd y gellir eu gweld yn bwydo mewn caeau cyfagos.

Aderyn drycin Manaw

Aderyn drycin Manaw

Ynys Enlli

Mae ynys hardd Enlli, oddi ar Benrhyn Llyn, yn lle ardderchog i wylio bywyd gwyllt yn gyffredinol; er enghraifft gellir gweld morloi a dolffiniaid yn gyson yn y môr o amgylch yr ynys.

Ond mae Ynys Enlli hefyd yn fagwrfa i’r frân goesgoch ac aderyn drycin Manaw, ac mae’r gytref adar môr ar ochr ddwyreiniol mynydd yr ynys yn gartref i’r wylan goesddu, y pedryn drycin, yr wylog a’r llurs. Yno hefyd ceir pioden y môr, tinwen y garn, tylluan fechan a thylluan gorniog.

pâl

Y pâl

Bydd Arsyllfa Adar Ynys Enlli yn uchafbwynt unrhyw daith i’r rhan hon o Eryri i wylwyr adar brwd – felly beth am aros dros nos? Ceir llety ger yr arsyllfa (mae angen trefnu lle ymlaen llaw), ac er bod y cyfleusterau ychydig yn elfennol – er enghraifft, ceir trydan yn unig rhwng 7pm a 10pm bob nos – yn sicr mae’n brofiad na fydd gwylwyr adar a bywyd gwyllt eisiau ei golli.

Gwaith Powdwr

Mae Gwarchodfa Natur Gwaith Powdwr yn lle arall i wylio bywyd gwyllt o bob math – nid adar yn unig. Ond mae’r adar yn y Warchodfa yn amrywiol a diddorol tu hwnt, felly os ydych yn ymddiddori mewn adar mae’n werth mynd yno.

Dyfrgi

Dyfrgi

Yn yr haf, chwiliwch am y llinos, clochdar y cerrig a’r troellwr mawr. Gellir gweld cnocell werdd hefyd yn Gwaith Powdwr, ynghyd â’r malwr cnau, y cyffylog a’r dringwr bach.

Enghreifftiau eraill o fywyd gwyllt y gallech chi eu gweld yn y warchodfa yw ystlumod, dyfrgwn a hwyaid yr eithin, madfallod y dŵr, gwas y neidr ac amrywiaeth ddiddorol o blanhigion yn cynnwys mefus gwyllt.

Uwchmynydd

Uwchmynydd yw un o’r lleoedd gorau yn Eryri i weld y frân goesgoch, sef aelod o deulu’r brain sydd hefyd yn symbol swyddogol Penrhyn Llŷn. Gall yr aderyn cochbig a choesgoch hwn fod braidd yn swil, felly bydd angen ichi fod yn amyneddgar a chadw’n dawel a llonydd – ond gyda lwc a dyfalbarhad gobeithio y byddwch yn gweld un yn y lleoliad prydferth hwn.

Morlo

Morlo

Mae’r ardal hon yn boblogaidd ymysg gwylwyr bywyd gwyllt oherwydd, ar wahân i’r brain coesgoch ac adar eraill (yn cynnwys yr hebog tramor, y cudyll coch a’r pâl) mae hefyd yn lle da i wylio dolffiniaid, llamidyddion a morloi. Cadwch olwg hefyd am wiberod.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s