Ymweld â Phenrhyn Llŷn: Aberdaron, Abersoch a Phwllheli

Aberdaron

Aberdaron

Mae ymwelwyr sy’n dod i Eryri yn syrthio mewn cariad ag Aberdaron, Abersoch a Phwllheli ym Mhenrhyn Llŷn. Yma byddwn yn edrych ar y gweithgareddau posibl yn y tri lle hyn sy’n gwbl wahanol ac eto sydd yr un mor brydferth â’i gilydd.

Darn o dir creigiog hardd sy’n ymwthio allan o gornel ogledd orllewinol Cymru yw Penrhyn Llŷn. Yma mae’r tirwedd rhyfeddol yn cael ei greu gan gadwyni o fynyddoedd a ffurfiwyd gan gyfresi o fynyddoedd tanllyd hynafol. Mae Penrhyn Llŷn – lle ceir rhai o’r arfordiroedd mwyaf pictiwresg a’r cefn gwlad harddaf yn Eryri, yn boblogaidd ymysg ymwelwyr o bob math – teuluoedd, anturiaethwyr, cyplau, cerddwyr, gwylwyr adar a phobl sy’n hoffi bwyta a mwynhau bywyd.

Tair o gyrchfannau mwyaf poblogaidd Llŷn yw Aberdaron, Abersoch a Phwllheli. Er gwaethaf eu maint, mae’r pentrefi a’r trefi bychain hyn yn cynnig digonedd o bethau i’w gweld a’u gwneud.

Eglwys St Hywyn, Aberdaron

Eglwys St Hywyn, Aberdaron

Aberdaron

Mae Aberdaron – ‘Land’s End’ Eryri – yn bentref pysgota tlws a hanesyddol iawn ar flaen eithaf y penrhyn.

Yn y dyddiau pan ystyrid bod tair pererindod i Ynys Enlli yn cyfateb i un bererindod i Rufain, roedd Aberdaron yn bwysig fel y man aros olaf ar lwybr y pererinion i’r ynys fechan a adwaenid fel Ynys yr Ugain Mil o Saint (sef nifer y seintiau a gladdwyd yno yn ôl yr hanes).

Hyd yn oed heddiw gallwch fynd ar fath o bererindod; pan fydd y tywydd a’r amodau yn ffafriol, mae’n bosibl mynd ar daith cwch drosodd i Swnt Enlli (a chraffu am ddolffiniaid, llamhidyddion a morloi wrth ichi groesi) i ymweld â’r ynys llawn awyrgylch a gweld olion y ganolfan grefyddol hynafol yno.

Y Gegin Fawr, Aberdaron

Y Gegin Fawr, Aberdaron

I ddychwelyd at bentref Aberdaron ei hun, mae digon i godi awydd am hanes, crefyddol neu arall. Ffynnon Fair yw lle byddai’r pererinion yn yfed am y tro olaf cyn croesi. Mae’r Gegin Fawr wedi bod yn bwydo teithwyr am ganrifoedd; mae eglwys hardd Sant Hywyn yn lle difyr dros ben (nid yn unig am fod y bardd enwog R S Thomas wedi bod yn ficer yno am fwy na deng mlynedd); a gerllaw mae Plas yn Rhiw sy’n atyniad rhagorol i’r holl deulu.

Mae’r arfordir yn syfrdanol yn yr ardal hon; mae sawl ‘porth’ bychan i’w ganfod yma – Porthor, Porth Iago, Porth Colmon a Phorth Meudwy – cildraethau bychain cysgodol gyda thraethau tywod perffaith fel mewn llun.

 

Abersoch

Abersoch

Abersoch

Mae gan Abersoch dri thraeth bendigedig sy’n denu’r rhai sy’n ymddiddori mewn chwaraeon dŵr, ond hefyd yn denu teuluoedd. Mae’r dŵr yn glir fel grisial a’r golygfeydd yn syfrdanol. Hufen iâ ar y traeth, ychydig o dorheulo (ac oes, mae gennym ddiwrnodau cynnes, heulog yn Eryri, er gwaetha’r hyn a glywsoch!) a chwilota yn y siopau bach tlws annibynnol – ffyrdd poblogaidd iawn o dreulio’r amser yn Abersoch.

Mae apêl y pentref hwn yn eang iawn, rhaid dweud. Mae pobl ifanc yn hoffi’r ardal oherwydd y syrffio a gŵyl Wakestock a gynhelir bob haf. Mae teuluoedd wrth eu bodd yn Abersoch oherwydd yr awyrgylch glan môr hamddenol a hen ffasiwn a’r nifer ddirifedi o weithgareddau i blant. Mae pobl yr awyr agored yn dod i’r pentref i fwynhau chwaraeon dŵr, marchogaeth, gwylio bywyd gwyllt a’r llwybrau bendigedig. Ac ychydig iawn o bobl sy’n gallu gwrthsefyll atyniad y siopau, y bistros a’r bariau sy’n rhoi ymdeimlad cosmopolitan i’r pentref prydferth hwn drwy gydol y flwyddyn.

Pa un ai ydych yn hoffi gwyliau diog neu’n dyheu am ychydig o gyffro, rydych yn sicr o fwynhau Abersoch. I’r rhai ohonoch sydd eisiau cael gwyliau mor hamddenol ag sydd bosibl gallwch ymlacio ar y traeth, cerdded wrth eich pwysau, yfed coffi ar y palmant neu fwynhau digonedd o hufen iâ. Ond i’r ymwelydd mwy deinamig, mae’n anodd curo Abersoch; hwylio, syrffio, golff, jet sgïo a chanolfan llong hofran a dim llai na chwech o gylchdeithiau cerdded – digon i gadw’r ymwelydd mwyaf egnïol yn brysur am rai dyddiau!

Pwllheli

Pwllheli

Pwllheli

Tref farchnad ganoloesol yw Pwllheli sy’n dal i gynnal marchnad yn rheolaidd ar y maes, ac mae’n lle rhagorol i gael hwyl fel teulu. Yma gellir canfod holl ffefrynnau gwyliau glan môr Prydeinig – traethau tywod hardd, siopau hufen iâ, arcêds diddanu a ffair (er ei bod yn un fechan). A cheir marina o safon fyd-eang hefyd.

Ceir siopau ardderchog ym Mhwllheli hefyd. Wrth gwrs, byddwch yn dod ar draws un neu ddwy o’r siopau ‘stryd fawr’ cyfarwydd yma ac acw, ond ceir rhai bychain unigryw hefyd. O ddillad ac anrhegion i fwced a rhaw, mae Pwllheli yn baradwys i’r siopwr. Mae’n lle ardderchog i siopa am fwyd hefyd;  siop bysgod ragorol sy’n gwerthu pysgod a bwyd môr ffres (mae’r cimwch lleol yn arbennig o flasus); delicatessen o safon lle ceir cynnyrch lleol blasus a bwydydd drud; a changen Spar sydd wedi ennill gwobrau. Ie, yn wir i chi; mae Spar Pwllheli yn hyrwyddwr gwirioneddol o gynnyrch lleol ac yn un o’r lleoedd gorau i siopa os ydych yn bwriadu trefnu picnic neu farbeciw.

Pwllheli

Pwllheli

Mae pysgota môr a theithiau cwch yn ffyrdd poblogaidd o dreulio diwrnod ym Mhwllheli, a hefyd beth am rywfaint o ddifyrrwch hen ffasiwn drwy godi castell tywod ar y traeth. I gael diwrnod cyffrous, ewch draw i Barc Glasfryn, tua 10 munud yn y car o Bwllheli ar ffordd A499. Yma gallwch flino’r plant gyda go-cartio, saethyddiaeth a bowlio, a chael ychydig o ymarfer corff eich hun ar y parc tonfyrddio. Mae gan Glasfryn siop fferm ragorol hefyd, sy’n gwerthu cynnyrch sydd wedi ei dyfu, ei goginio a’i fagu ar y safle. Mae mynediad a pharcio yn rhad ac am ddim, felly hyd yn oed os na fyddwch yn cymryd rhan yn unrhyw un o’r gweithgareddau byddwch yn dal i fedru treulio orig ddifyr yn crwydro o amgylch y parc a’r siop.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s