Canolfan Rhagoriaeth Eryri: Llyn Trawsfynydd

Llyn Trawsfynydd

Llyn Trawsfynydd

Mae Llyn Trawsfynydd yn llyn gwneud anferth yn Ne Eryri, gyda golygfeydd godidog o’r mynyddoedd.  Mae’r llyn yn un o lefydd mwyaf poblogaidd yr ardal ar gyfer pysgota.

Mae Llyn Trawsfynydd  yn gronfa ddŵr fawr wedi ei leoli yng nghanol golygfeydd ysblennydd oddi ar yr A470 rhwng Dolgellau a Phorthmadog yn ne Eryri. Gydag arwynebedd o bron i 1200 acer, mae Llyn Trawsfynydd fymryn yn fwy na llyn naturiol mwyaf Cymru, sef Llyn Tegid yn y Bala.

Adeiladwyd y llyn yn wreiddiol fel cronfa ddŵr ar gyfer gorsaf bŵer trydan dŵr, ac fe’i defnyddiwyd yn ddiweddarach gan atomfa Trawsfynydd, sydd nawr ymhell i mewn i’r broses o gael ei ddad-gomisiynu.  Heddiw, er nad yw’r orsaf bŵer wedi cynhyrchu trydan ers 1991, mae’r llyn ei hun yn cael i gael ei ddefnyddio i gynhyrchu trydan dŵr.

Mae Llyn Trawsfynydd yn un o brif leoliadau pysgota Eryri.  Wedi’i leoli mewn ardal wledig brydferth, mae’r llyn yn le delfrydol ar gyfer diwrnod heddychol, ymlaciol o bysgota, cerdded neu wylio adar, gyda nifer o amwynderau ac atyniadau hefyd ar gael ym mhentref cyfagos Trawsfynydd a threfi Porthmadog, Dolgellau a Blaenau Ffestiniog.

Pysgota yn Llyn Trawsfynydd

Pysgota yn Llyn Trawsfynydd

Ffurfiwyd Cymdeithas Bysgota Prysor ar ddiwedd y 19eg ganrif gan bysgotwyr yn pysgota ar Afon Prysor, oedd yn bwydo’r llyn pan yr adeiladwyd i ddechrau.  Is-grŵp o’r Gymdeithasol – Pwyllgor Rheoli Llyn Pysgota Prysor – nawr yn rheoli Llyn Trawsfynydd, gydag aelodau’r Gymdeithas a’r Pwyllgor i gyd yn wirfoddolwyr.

Llyn Trawsfynydd oedd y lleoliad cyntaf i gynnal cystadleuaeth ryngwladol pysgota â phlu, a dros y blynyddoedd mae wedi dod yn enwog ymysg pysgotwyr am ei chwaraeon arwyneb dŵr a chan safon ei bysgod di-ildio. Mae yn y llyn nifer llewyrchus o frithyll gwyllt, sy’n pwyso 1 pwys ar gyfartaledd, er mae brithyll dros 7 pwys wedi cael eu dal yn y llyn. Mae Llyn Trawsfynydd hefyd yn cael ei stocio’n rheolaidd â brithyll seithliw o safon dda, sydd â graddfa oroesi ardderchog dros y gaeaf.  Caiff y brithyll seithliw eu stocio’n rheolaidd drwy’r tymor, ac maent yn pwyso 1.10 i 1.12 pwys ar gyfartaledd, er mae rhywfaint o bysgod mwy yn cael eu cyflwyno hefyd. Mae hefyd nifer sylweddol o bysgod bras, gan gynnwys draenogiaid, rhuddbysgod a phenhwyaid.

Mae Llyn Trawsfynydd yn un ‘aml-ddull’, gyda rhannau ar gael i bysgotwyr y lan ddefnyddio abwyd neu blu, ac mae nifer o rannau o’r lan wedi eu neilltuo ar gyfer pysgota plu yn unig.   Mae 40 cwch â pheiriannau allfwrdd ar gael ar gyfer pysgota plu, ac nid oes rhannau gwaharddedig. Gyda dyfnder ar gyfartaledd o tua 12 troedfedd, y cyngor cyffredinol yw nad oes angen llinellau sy’n suddo’n gyflym.  Fodd bynnag, mae’r Gymdeithas yn cynghori na ddylid diystyru’r rhain yn gyfan gwbl.

Pysgota yn Llyn Trawsfynydd

Pysgota yn Llyn Trawsfynydd

Mae’r tymor yn Llyn Trawsfynydd yn rhedeg o 1 Chwefror i 31 Rhagfyr; mae brithyll seithliw ar gael drwy’r tymor, er dim ond o fis Ebrill tan ddiwedd Medi mae’r brithyll gwyllt ar gael.  Gallwch brynu gwahanol fathau o docynnau, o docynnau dydd a thocynnau teulu i docynnau tymor yn y caban ar lan ogleddol y llyn; noder bydd arnoch angen hefyd trwydded gwialen bysgota Asiantaeth yr Amgylchedd os ydych yn bwriadu pysgota yn Llyn Trawsfynydd – gallwch brynu hwn o unrhyw Swyddfa Bost.

Er bod pysgota wrth gwrs yn weithgaredd poblogaidd iawn yn Llyn Trawsfynydd, mae digon i’w wneud a’i weld yn yr ardal ar gyfer aelodau o’ch grŵp sydd ddim â chymaint o ddiddordeb yn y gamp.  Os ydych yn hoff o wylio adar, mae yma ddigon i’ch cadw’n brysur; mae yna ddigonedd o  adar dŵr ar lannau ac ynysoedd y llyn, ac os yn lwcus efallai cewch gipolwg ar walch y pysgod. Mae’r llwybr o amgylch y llyn yn ardderchog ar gyfer teithiau cerdded haws, tra bydd y rhai mwyaf anturus yn eich plith yn cael eu denu at fryniau Rhinogydd a mynyddoedd yr Arenig a’r Moelwyn.  Ym mhentref Trawsfynydd, mae Canolfan Ymwelwyr Llys Ednowain, lle gallwch ddysgu mwy am hanes, diwylliant a phobl yr ardal.  A ddim yn rhy bell mae trefi Porthmadog, Dolgellau a Blaenau Ffestiniog, lle mae yna siopau, bwytai ac atyniadau i’r holl deulu eu mwynhau.

 

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s