Trefi a Phentrefi Eryri: Deg o Bethau i’w Gwneud yn Harlech a’r Cyffiniau

Harlech

Harlech

Mae’n debyg y caiff Harlech, safle Treftadaeth y Byd ei hadnabod orau fel cartref Castell Harlech. Ond mae llawer mwy na hyn i’w weld yn Harlech – dyma ddeg o bethau i’w gweld a’u gwneud yno.  

Mae tref hanesyddol Harlech ar arfordir Gwynedd yn sefyll ar lechwedd uwchlaw ei chastell canoloesol a adeiladwyd yn 1283 gan Edward I yn ystod ei ail ymgyrch Gymreig. Ond nid hanes yr ardal yn unig sy’n denu ymwelwyr yn ôl i Harlech dro ar ôl tro; mae’r amgylchedd prydferth; hynodrwydd amlwg y dref a phersonoliaeth yr ardal yn gwneud Harlech yn ardal rhaid ei gweld wrth ymweld ag Eryri.

 

Castell Harlech

Castell Harlech

1. Castell Harlech

Ystyrir Castell Harlech yn un o’r enghreifftiau gorau – os nad y gorau – o bensaernïaeth warchodol Ganoloesol Prydeinig, a phan fyddwch yn sefyll wrth droed y waliau cadarn hynny byddwch yn deall pam. Er mai castell ‘Edwardaidd’ ydyw yn wreiddiol, mae wedi chwarae rhan mewn llawer o ymgyrchoedd mewn canrifoedd dilynol.  Honnir fod y gân Gymraeg “Gwŷr Harlech” yn tarddu o warchae hir yn ystod Rhyfel y Rhosynnau

2. Theatr Harlech

Mae Theatr Harlech yn lleoliad gwych i gynnal amrywiaeth o berfformiadau a digwyddiadau, o arddangosfeydd celf a dramâu i weithdai a ffilmiau – a phob math o bethau anghyffredin hefyd! Yn y gorffennol mae’r rhain wedi cynnwys gweithdai adeiladu cestyll tywod ar draeth Harlech a gwersi dawnsio ‘Bollywood’, ac ymddengys y bydd 2012 yn flwyddyn ddiddorol gyda digwyddiadau fel Planed Abba a chyngerdd arbennig Dydd Gŵyl Dewi i edrych ymlaen atynt.

3. Cerdded

Gan fod yr ardal yng nghanol cefn gwlad brydferth ni fyddwch eisiau colli’r cyfle i gerdded ychydig  pan fyddwch yn ymweld â Harlech. Mae ffyrdd y porthmyn yn hen Gwm Bychan a Chwm Nantcol yn fan cychwyn gwych ond yn y rhan hwn o’r byd mae cymaint i weld ar droed fel na fyddwch yn gwybod ble i ddechrau.  Mae cadwyn mynyddoedd y Rhinogydd hefyd yn ffefryn gan gerddwyr ac fe’i hadnabyddir fel un o’r diffeithychau olaf yng Nghymru – eto mae’n hawdd mynd yno o Harlech. Am fwy o wybodaeth ewch i http://www.walkeryri.org.uk/.

4. Fforio Tanddaearol

Yng Ngheudyllau Llechi Llanfair cewch eich swyno am ychydig o oriau gan yr ogofau helaeth a weithiwyd o’r garreg gan olau cannwyll yn unig dros gan mlynedd yn ôl. Mae’r llechi yn yr ogofau hyn ymysg yr hynaf yn y byd ac wedi’u gosod ar doeau adeiladau ar draws Prydain ac Iwerddon. Mae’n werth ymweld â hwy!

5. Ffrindiau Blewog

Os ydych yn teithio gyda phlant, ewch i Barc Fferm y Plant, sy’n ôl uwch ben y tir wrth Geudyllau Llechi Llanfair. Mae pob math o hwyl i’w gael yma i anturiaethwyr ifanc, o dractorau bychain a gynnau saethu aer i golff giamocs a llwybrau natur. Ac wrth gwrs llawer o anifeiliaid bach i wirioni drostynt. Mae’r geifr bach wastad yn boblogaidd ynghyd â bwydo’r lloeau a’r ŵyn â photel.

 

Cwrs Golff St Davids

Cwrs Golff St Davids

6. Rownd neu ddau…

Mae Golff yn boblogaidd iawn yn Harlech. Gan fod y dref yn gartref i un o’r cyrsiau golff gorau yn y DU, cwrs golff brenhinol Dewi Sant  sy’n denu ymwelwyr o bob cwr o’r byd sy’n mwynhau chwarae rownd neu ddau mewn amgylchiadau ysblennydd yng nghysgod Castell Harlech.

7. Y traeth

Mae traeth Harlech yn fawr. Mawr iawn. Ac mae’n draeth gwych ar gyfer chwaraeon dŵr a fforio a chloddio a cherdded. A chwarae cuddio yn y twyni tywod wrth gwrs. Peidiwch â disgwyl nes daw’r haf; mae hwyl i’w gael yn nhraeth Harlech drwy gydol y flwyddyn, felly gwisgwch eich esgidiau cerdded ac anelwch am y tywod!

8. Eglwys Sant Tanwg, Llandanwg

Os ydych yn ymddiddori mewn hanes, sicrhewch eich bod yn ymweld ag Eglwys Sant Tanwg, Llandanwg. Mae’r eglwys fechan hon, a sefydlwyd yn y bumed ganrif yn sefyll yng nghanol y twyni tywod, a honnir mai’r eglwys hon yw un o’r sefydliadau Cristnogol cynharaf ym Mhrydain. Mae’r adeilad presennol yn dyddio nôl i’r canol oesoedd, ac wedi cyfnod o esgeulustod fe’i hadnewyddwyd yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Mae carreg fedd hynafol â’r llythrennau “Ingenuuss” – sy’n gyfoesol â Sant Padrig, yn sefyll wrth yr allor ac mae Sion Phillips a oedd o’r un cyfnod a Shakespeare wedi’i gladdu yn y fynwent.

9. Bryn Cader Faner

Mae Bryn Cader Faner yn un o safleoedd Oes yr Efydd prydferthaf ym Mhrydain. Nid yw’r garnedd hwn ond yn 8m o led ac yn llai na metr o hyd ond mae’r pymtheg llechfaen sy’n gwyro tuag allan fel coron ddrain yn rhywbeth rhyfeddol.  Gall cerdded i Fryn Cader Faner fod yn heriol ond mae’n werth yr ymdrech.

10. Siopa

Ni fyddwch yn gweld llawer o siopa’r stryd fawr yn Harlech – diolch byth! – ond fe welwch ddigonedd o siopau unigol hyfryd, fel rydym yn hoffi eu gweld yn Eryri. Bydd cyfle i chi brynu cynnyrch lleol gwych, celf a chrefft, anrhegion ac addurniadau i’r cartref: ac ewch i Hufenfa’r Castell i fwynhau hufen ia blasus dros ben.

 

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s