Trefi a Phentrefi Eryri: Deg o Bethau i’w Gwneud yn Abermaw a’r Cyffiniau

Abermaw

Abermaw

Tref glan y môr hyfryd yw Abermaw, wedi’i lleoli yng nghanol rhai o olygfeydd prydferthaf Eryri.  Dyma ddeg o wahanol bethau i’w gwneud ac i’w gweld pan fyddwch yn ymweld ag Abermaw.

Bu tref fechan dlos Abermaw a’i harbwr yn gyrchfan wyliau boblogaidd ers blynyddoedd lawer. Lleolir y dref yng nghanol golygfeydd hardd aber y Mawddach ac mae Abermaw yn swatio ym Mae Ceredigion. Bu’r dref yn ffefryn gan deuluoedd, cerddwyr, cyplau a rhai sy’n ceisio antur yn bennaf oherwydd – fel y dengys y rhestr i chi, mae rhywbeth i bawb yn Abermaw.

 

Abermaw

Abermaw

1. Harbwr Abermaw

Rhaid i’r harbwr fod ar ben y rhestr o bethau i’w gwneud yn Abermaw gan fod cymaint o bethau i’w gweld ac i’w gwneud yno. Gallwch gerdded ar y traeth i weld yr haul yn machlud, pysgota, hwylio neu syllu ar y môr er mwyn cael cipolwg o ddolffiniaid Bae Ceredigion… heb anghofio’r atyniadau ‘ar y cei’ yn Harbwr Abermaw. Daw hyn â ni yn drefnus at bwyntiau 2 – 5…

2. Tŷ Gwyn

Un o’r atyniadau hynaf ar y cei yn Harbwr Abermaw yw Tŷ Gwyn. Fe’i adeiladwyd yn 1460 gan Gruffydd Fychan, un o gefnogwyr yr achos Lancastraidd yn ystod Rhyfel y Rhosynnau.  Bu Jasper Tudur, Iarll Penfro ac ewythr Harri Tudur (Harri’r VII yn ddiweddarach), yn cuddio yn Nhŷ Gwyn gyda’i nai pan fuont yn cynllwynio yn erbyn Richard o Efrog. Erbyn hyn, mae yn Nhŷ Gwyn amgueddfa llongddrylliadau diddorol sy’n cynnwys arteffactau o longddrylliadau lleol a gafodd eu darganfod gan ddeifwyr lleol.

3. Institiwt y Llongwyr

Yr ail atyniad yng nghei Abermaw yw Institiwt y Llongwyr a adeiladwyd yn 1890. Yn yr adeilad lleolir ystafell ddarllen Fictorianaidd sydd yn union fel cymryd cam yn ôl mewn amser gan ei bod yn edrych bron yn union fel yr oedd pan gafodd ei hadeiladu. Yma, cewch weld lluniau, paentiadau a modelau o longau Fictorianaidd a gallwch ddarllen papur newydd am ddim, yn union fel y buasech wedi’i wneud pan gafodd yr Institiwt ei sefydlu.

4. Tŷ Crwn

Y trydydd atyniad ar y cei yn Abermaw yw Tŷ Crwn.  Adeiladwyd yr adeilad crwn nodedig hwn fel carchar yn yr 1830au er mwyn cadw mân-droseddwyr a meddwon oddi ar y strydoedd.  Defnyddiwyd y ddwy gell – un ar gyfer dynion a’r llall ar gyfer merched – am y tro olaf ar gyfer  eu pwrpas gwreiddiol yn 1861ac erbyn hyn gallwch weld arddangosfeydd sy’n rhoi blas i chi  o sut roedd bywyd i garcharor yn oes Fictoria.

5. Amgueddfa Bad Achub yr RNLI

Yr atyniad olaf ar y cei yn Abermaw yw Amgueddfa Bad Achub yr RNLI.  Yma, gallwch gael digonedd o wybodaeth ynglŷn â gwaith yr RNLI, cewch weld gwisg ac offer y criw a lluniau a chael cyfle i gymryd cipolwg agosach ar fad achub Abermaw.  Bydd ymarferion rheolaidd yn Amgueddfa’r Bad Achub felly cewch gyfle gwerth chweil i weld y bad achub yn cael ei lansio.

 

Traeth Abermaw

Traeth Abermaw

6. Y traeth

Mae traeth Abermaw yn hir thywodlyd.  Fydd ddim yn rhaid i chi ddisgwyl nes daw’r haf i ymweld ag o. Mae’n lle ardderchog i gerdded a mwynhau golygfeydd godidog o aber y Mawddach a Bae Ceredigion drwy gydol y flwyddyn. Dafliad carreg o’r traeth mae lle i’r rhai ieuengaf yn y teulu gael ychydig mwy o hwyl: ffair adloniant ble gall plant bach sgrechian nerth eu pennau heb i neb ddweud y drefn wrthynt. Mae Abermaw yn gyrchfan twristiaid Prydeinig traddodiadol ar ei gorau!

7. Rheilffordd Stêm Fairbourne

Bydd yn wirioneddol rhaid i chwi weld y rhan hon o Eryri allan o drên stêm; mae’n un o’r ffyrdd gorau i werthfawrogi’r golygfeydd bendigedig heb ofidio am gadw eich llygaid ar y ffordd, felly gadewch eich car yn y gwesty am ddiwrnod a neidiwch ar un o drenau Rheilffordd Stêm Fairbourne.  Pan fyddwch yn cyrraedd y pen arall (sydd dros yr aber yn Fairbourne), mae yno siop anrhegion a dau gaffi trwyddedig, felly dydy’r hwyl ddim yn gorffen pan fydd yr olwynion yn stopio troi!

 

Theatr y Ddraig

Theatr y Ddraig

8. Theatr y Ddraig

Hen gapel wedi’i drosi ar ôl y rhyfel yw Theatr y Ddraig er mwyn darparu lleoliad ar gyfer y grŵp actio amatur lleol i roi perfformiadau o sioeau a chyngherddau ar gyfer y gymuned leol ac ymwelwyr.  Mae llawer o bethau i’w gweld yn y theatr; efallai y byddwch yn gwylio noson o adloniant amrywiol, cyngerdd neu ddrama neu hyd yn oed yn cymryd rhan mewn gweithdy neu ddau.

9. Castell y Bere

Nid oes rhyw lawer o Gastell y Bere ar ôl erbyn hyn ond peidiwch â gadael i hynny eich rhwystro rhag ymweld ag o; mae adfeilion y castell canol oesoedd anferth – a oedd unwaith yn gadarnle Llywelyn Fawr a’i ddisgynyddion – yn llawn awyrgylch ac yn werth ei weld.  Mae Castell y Bere rhwng Abermaw a Thywyn. Mae mynediad am ddim i’r castell felly mae’n ddiwrnod rhad i’r holl deulu.

10. Ceudyllau Llechi Llanfair

Unwaith y byddwch wedi treulio amser yng nghyffiniau Abermaw, pam nad ewch o gwmpas y cefn gwlad gerllaw yn ogystal? Cewch fynd o dan y ddaear yng Ngheudyllau Llechi Llanfair a rhyfeddu at y twnelau a’r siambrau eang a ffurfiwyd gan y chwarelwyr. Byddwch yn teimlo fel corrach ym Mwynglawdd Moria yn un o lyfrau Tolkien!

 

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s